ΣΗΤΕΙΑ «Maximum statum et lumen ejusdem insulae»

«Μέγας σταθμός και φως της Νήσου»

  «έτσι είχε χαρακτηρισθεί σε έγγραφο της Ενετικής Γερουσίας του 1232 κατά την Βενετοκρατία στην Κρήτη η Σητεία 

Η πόλη πιθανώς ταυτίζεται με την κλασική και ελληνιστική Ητεία, ή Σηταία, πιθανολογούμενη πατρίδα του Μύσωνα, ενός από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας. Κατά το Μεσαίωνα, αποτελούσε σημαντικό εμπορικό λιμάνι του Βυζαντίου.

Το φρούριο του κάστρου, ή Καζάρμα (Casa di arma), αποτελούσε το στρατώνα της φρουράς ή το διοικητήριο κατά την Ενετοκρατία, ένα δηλαδή από τα οικοδομήματα της Μεσαιωνικής Σητείας η οποία περιβαλλόταν με τείχος.   Η οχύρωση της πόλης και η Καζάρμα χρονολογούνται στην ύστερη βυζαντινή περίοδο. Οι πειρατικές όμως επιδρομές, οι συχνές επαναστάσεις των κατοίκων κατά τη διάρκεια της ενετικής κατοχής ακόμα και οι σεισμοί επέφεραν αλλεπάλληλες καταστροφές στα τείχη και στην Καζάρμα,Η ιστορική πόλη της Σητείας, κατά τη διάρκεια του βενετοτουρκικού πολέμου υπέφερε από τις επιδρομές των Τούρκων πειρατών και το 1648 εγκαταλείφθηκε από τούς κατοίκους της για να παραμείνει μόνο η φρουρά στην περιτειχισμένη πόλη η οποία αμύνθηκε υπεράνθρωπα μέχρι το 1651 οπότε αναγκάστηκε να υποχωρήσει καταστρέφοντας ολοσχερώς  τα τείχη και τα σπουδαιότερα κτίσματα για να μην τα παραδώσουν στους Οθωμανούς. Μετά την εγκατάλειψη και την καταστροφή, η πόλη και η περιοχή της ερημώθηκε για δύο και πλέον αιώνες. 

Το 1845, ο Γάλλος γεωλόγος V. Raulin, δε βρήκε στη θέση της παρά μερικές αποθήκες για αγροτικά προϊόντα με σκοπό κυρίως το δια θαλάσσης εμπόριο

 το 1865, ο Άγγλος πλοίαρχος T.B. Spratt, την περιγράφει ως σωρούς ερειπίων, χωρίς να ξανακτιστεί η να κατοικηθεί έως τότε από τους Τούρκους 

Η Σητεία ξαναχτίστηκε το 1870 από τους Τούρκους  , με την ονομασία Αβνιέ, η οποία όμως δεν επικράτησε.

 Το πισκοκέφαλο χωριό κοντά στην Σητεία το οποίο κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ήταν το διοικητικό κέντρο της Επαρχίας και στο βάθος ο κόλπος της Σητείας